70 Yaşındaki Dede, 7 Yaşındaki Torunuyla Alıç Topluyor

Yaşar SARIKAYA - BHA

Aksaray’ın Güzelyurt ilçesine bağlı Akyamaç Mahallesi’nde 70 yaşındaki Duran Meler, çocukluğunda babasıyla alıç topladığı ağaçların altında bugün 7 yaşındaki torunuyla aynı geleneği sürdürüyor. Yaklaşık 3 bin alıç ağacının bulunduğu bölgede, kuşaklar arasında uzanan aile hatıraları sonbaharla birlikte yeniden canlanıyor.

Aksaray’ın Güzelyurt ilçesindeki Akyamaç Mahallesi, sonbaharda yalnızca alıç meyvesiyle değil, nesilden nesile aktarılan bir yaşam öyküsüyle de dikkat çekiyor. 70 yaşındaki Duran Meler, yıllar önce babasıyla alıç topladığı tepelerde şimdi kendi adını taşıyan 7 yaşındaki torunuyla dolaşıyor.

Çocukluğunun geçtiği topraklarda torununa ağaçları ve geçmişte yaşadıklarını anlatan Meler, böylece ailesinin yıllardır sürdürdüğü geleneği yaşatıyor. Yöre halkının yaklaşık 200-300 yıllık olduğunu tahmin ettiği ağaçlar, geçmişle bugün arasında doğal bir köprü kuruyor.

Aksaray’da Üç Kuşağı Buluşturan Alıç Geleneği

Tarihi Güzelyurt ilçesinin yakınında, yüksek bir tepe üzerinde bulunan ve “Aksaray’ın terası” olarak anılan Akyamaç, sonbaharın gelmesiyle alıç toplama mevsimine giriyor.

Bölgede doğal ortamında yetişen yaklaşık 3 bin alıç ağacı, her yıl yöre halkını ve çevre illerden gelen ziyaretçileri bir araya getiriyor. Ancak bu ağaçların önemi yalnızca meyvelerinden kaynaklanmıyor. Yıllar boyunca aynı topraklarda yaşayan ailelerin anıları da bu ağaçların gölgesinde birikiyor.

Duran Meler içinse Akyamaç’ın her köşesi ayrı bir hatıra taşıyor. Çocukluğunda babasıyla yürüdüğü patikalarda bugün torunuyla yürüyen Meler, geçmişte öğrendiklerini yeni kuşağa aktarıyor.

“Biz Babamla Buralara Gelir, Alıç Toplardık”

Doğma büyüme Akyamaçlı olduğunu söyleyen Duran Meler, ömrünün büyük bölümünü bu topraklarda geçirdiğini belirtiyor.

Meler, çocukluğundan bugüne uzanan yaşamını şu sözlerle anlatıyor:

“Doğduğumdan beri buradayım. Bu arazide ayak basmadığım hiçbir nokta yoktur. Çocukluğum, gençliğim buralarda geçti. Gençliğimde bu dağlarda yıllarca koyun otlattım. Başlangıçta 10 koyunum vardı, zamanla bu sayı 500’e ulaştı. Ömrüm bu topraklarda geçti. Şimdi çocukluğumda yaşadığım yerlerde edindiğim tecrübeleri çocuklarıma ve torunlarıma anlatıyorum.”

Alıç ağaçlarının hikâyesi dedelerden torunlara aktarılıyor

Bölgedeki alıç ağaçlarının kendisinden önceki kuşaklar için de önemli olduğunu vurgulayan Meler, aile geleneğinin uzun yıllardır devam ettiğini dile getiriyor.

“Ben oldum olalı bu ağaçlar burada meşhur. Dedemin zamanında da meşhurmuş, belki daha da eskidir. Biz babamla buralara gelir, alıç toplardık. Bu dağların alıcı meşhurdur. Şimdi torunumla yine aynı yerlerdeyim. Ona alıçların hikâyesini anlatıyorum.”

Meler’in sözleri, Akyamaç’ta alıç toplamanın yalnızca mevsimlik bir uğraş olmadığını, aynı zamanda aile geçmişini ve yöresel kültürü yaşatan bir gelenek olduğunu ortaya koyuyor.

Yaklaşık 3 Bin Alıç Ağacı Geçmişe Tanıklık Ediyor

Akyamaç’taki yaklaşık 3 bin alıç ağacı, yöre halkının günlük yaşamında ve kültürel hafızasında önemli bir yer tutuyor. Bölge sakinleri, ağaçların yaşlarının 200 ila 300 yıl arasında olabileceğini tahmin ediyor. Bu yaş bilgisi yöre halkının tahminine dayanırken ağaçların geçmişten bugüne uzanan varlığı bölgenin doğal zenginliğini öne çıkarıyor.

Duran Meler ile aynı ad ve soyadını taşıyan 7 yaşındaki torununun birlikte alıç toplaması da bu geleneğin dikkat çekici örneklerinden biri.

Bir zamanlar babasının yanında alıç toplayan Meler, bugün torununa çocukluğunun geçtiği yerleri gösteriyor. Böylece aynı ağaçlar, farklı kuşakların ortak hatıralarına ev sahipliği yapmayı sürdürüyor.

Aksaray’ın Alıcı Marmelat ve Sirkeye Dönüşüyor

Akyamaç’ta sonbaharda toplanan alıçlar, taze olarak tüketilmesinin yanı sıra çeşitli yöresel ürünlerin hazırlanmasında da kullanılıyor.

Alıç meyvesi özellikle:

• Taze tüketimde,

• Marmelat yapımında,

• Sirke üretiminde değerlendiriliyor.

Duran Meler’in aktardığına göre, alıç toplamak için yalnızca Güzelyurt’tan değil, Aksaray merkezinden ve çevre illerden de bölgeye gelenler oluyor. Bu ilgi, Akyamaç’ın doğal ürünlerinin çevrede tanınmasına da katkı sağlıyor.

Geleneksel Alıç Festivali ile Bölgenin Değerleri Tanıtılıyor

Akyamaç’ta sürdürülen alıç geleneğinin tanıtılmasına yönelik etkinlikler de düzenleniyor. Aksaray Belediyesinin desteğiyle bu yıl üçüncüsü gerçekleştirilecek Geleneksel Alıç Festivali, bölgenin doğal zenginliklerini, yöresel ürünlerini ve kültürel değerlerini öne çıkarmayı amaçlıyor.

Festival, alıç meyvesinin yanı sıra Akyamaç’ın yerel yaşamını ve kuşaklar boyunca aktarılan geleneklerini tanıtmak açısından da önem taşıyor.

Aynı Ağaçların Altında Yeni Hatıralar Birikiyor

Akyamaç’ta her sonbahar başlayan alıç mevsimi, doğayla insan arasındaki bağı yeniden hatırlatıyor. Duran Meler’in babasıyla topladığı alıçlar, bugün torunuyla paylaştığı anıların bir parçası oluyor.

Yaklaşık 3 bin ağacın bulunduğu bu tepelerde değişen yıllara rağmen devam eden gelenek, bir ailenin geçmişini geleceğe taşıyor. Duran dede ile torununun aynı ağaçların altında buluşması ise bazen en değerli mirasın, bir yerin hikâyesini yeni kuşaklara anlatmak olduğunu gösteriyor.